Il-qarnita komuni (Octopus vulgaris) hija annimal intelliġenti u adattabbli li tinstab madwar is-sikek blatija, il-qiegħ ramli tal-baħar u l-mergħat tal-ħaxix tal-baħar ta’ Malta. Tikkaċċja l-aktar billejl u tista’ tbiddel il-kulur, in-nisġa tal-ġilda u l-għamla tal-ġisem tagħha biex tinħeba mill-predaturi u tissorprendi l-priża tagħha. Għalkemm għadha tinstab fl-ibħra Maltin u għandha importanza bħala ikel lokali, is-sajd sostenibbli u l-protezzjoni tal-ħabitats tal-baħar huma essenzjali, peress li għandha ċiklu tal-ħajja qasir u hija sensittiva għall-pressjoni tas-sajd.
Il-qarnita komuni (Octopus vulgaris) hija annimal tal-baħar intelliġenti ħafna li tinstab fil-Baħar Mediterran kollu, inkluż fl-ibħra ta’ madwar Malta. Tgħix l-aktar fuq qiegħ il-baħar blat jew ramli, fejn tuża l-ħila tagħha li tbiddel il-kulur u n-nisġa tal-ġilda biex tinħeba. Għalkemm din l-ispeċi hija kklassifikata globalment bħala ta’ tħassib l-inqas, il-popolazzjonijiet lokali xorta għandhom jiġu protetti. Sajd żejjed, ħsara lill-ħabitats ta’ qiegħ il-baħar, tniġġis u l-effetti tat-tibdil fil-klima jistgħu jnaqqsu n-numru tal-qarnit f’ċerti żoni. Prattiċi tas-sajd sostenibbli u l-protezzjoni tal-ħabitats tal-baħar huma importanti biex tiġi żgurata s-sopravivenza tagħha fit-tul.
Theddid
Il-qarnita komuni mhijiex meqjusa globalment bħala speċi fil-periklu ta’ estinzjoni, iżda l-popolazzjonijiet fil-Mediterran qed jiffaċċjaw diversi pressjonijiet lokali: • Sajd żejjed u qbid ta’ qarnit li jkun għadu żgħir. • Ħsara lis-sikek blatija, lill-qiegħ tal-baħar u lill-mergħat tal-ħaxix tal-baħar. • Skart fil-baħar, plastik u tniġġis kimiku. • Żieda fit-temperatura tal-baħar u bidliet fil-priża minħabba t-tibdil fil-klima. • Sajd mhux sostenibbli matul il-perjodi tat-tgħammir u tat-tqegħid tal-bajd.
Kif tista' tgħin
Ixtru l-qarnit u frott ieħor tal-baħar biss minn sorsi legali, traċċabbli u responsabbli. • Tixtrux qarnit żgħir wisq, u staqsu lill-bejjiegħa tal-ħut jew lir-ristoranti dwar l-oriġini u l-metodu tas-sajd. • Irrispettaw iż-Żoni Marittimi Protetti u qatt tneħħu annimali tal-baħar, blat jew qxur minn siti protetti. • Tarmux l-ankri fuq mergħat tal-ħaxix tal-baħar; użaw postijiet magħżula għall-irmiġġ fejn ikunu disponibbli. • Naqqsu l-użu tal-plastik li jintuża darba biss, ħudu l-iskart magħkom u pparteċipaw f’attivitajiet ta’ tindif tal-kosta. • Qatt tħallu ħbula tas-sajd, snanar, xbieki jew tagħmir tal-plastik fil-baħar. • Irrappurtaw sajd illegali suspettat, tagħmir tas-sajd abbandunat jew tniġġis serju tal-baħar lill-awtoritajiet Maltin kompetenti. • Appoġġjaw lill-organizzazzjonijiet lokali tal-konservazzjoni, ir-riċerka tal-baħar u operaturi responsabbli tal-għadis jew tad-dgħajjes.
Photo: Diego Delso, CC BY-SA 4.0.
