L-ispeċi tax-xahar: il-widnet il-baħar Malti.

l-widnet il-baħar (Palaeocyanus crassifolius, magħruf ukoll bħala Cheirolophus crassifolius) huwa pjanta endemika tal-Gżejjer Maltin, jiġifieri jikber b’mod naturali f’Malta u fl-ebda post ieħor fid-dinja. Ġie ddikjarat il-pjanta nazzjonali ta’ Malta fl-1971 minħabba r-rarità u l-importanza tiegħu bħala simbolu tal-flora Maltija.

Huwa arbuxxell perenni mill-familja tal-kompożiti, li jista’ jilħaq għoli ta’ madwar 50 ċentimetru. Il-weraq tiegħu għandhom forma bħal spatula, u ġeneralment ikunu lixxi, ħoxnin u mimlijin ilma.

Bejn Mejju u Lulju, il-widnet il-baħar jipproduċi fjura waħda fuq kull zokk twil. Il-fjuri żgħar tiegħu, ta’ kulur vjola skur jew maġenta, jinġabru f’ras waħda u għandhom riħa li tattira l-insetti biex jagħmlu d-dakkir.

Il-pjanta tinstab l-aktar fuq l-irdumijiet tal-ġebla tal-franka korallina fil-Majjistral u fin-Nofsinhar ta’ Malta, kif ukoll fuq l-irdumijiet tan-Nofsinhar ta’ Għawdex. Il-weraq imlaħħam u l-għamla qawwija tagħha jgħinuha tiflaħ għall-kundizzjonijiet esposti tal-irdumijiet, inklużi r-riħ, in-nixfa u l-melħ tal-baħar.

Il-widnet il-baħar huwa meqjus bħala pjanta f’periklu kritiku ta’ estinzjoni. It-tixrid limitat tiegħu, it-tkabbir ta’ pjanti mhux indiġeni, it-twaqqigħ u l-erożjoni tal-irdumijiet, kif ukoll l-attività umana f’żoni aċċessibbli, jheddu s-sopravivenza tiegħu fis-selvaġġ.

Għalhekk, din il-pjanta hija protetta mil-liġi nazzjonali u minn leġiżlazzjoni internazzjonali. Ġew stabbiliti wkoll żoni speċjali ta’ konservazzjoni biex jiġu protetti kemm il-widnet il-baħar kif ukoll l-ambjent naturali tiegħu. Fl-istess waqt, il-pjanta titkabbar ukoll f’parks pubbliċi, ġonna u roundabouts bħala parti mill-isforzi biex tiġi apprezzata u kkonservata.